Obcy Romulus - recenzja. Czy to powrót do formy?

Powrót do świata ksenomorfów miał trudne zadanie: przypomnieć widzom, dlaczego pierwszy Obcy wciąż działa, a jednocześnie nie powtórzyć bezmyślnie jego schematów. W tej recenzji oceniam fabułę, atmosferę, młodą obsadę, relację Rain i Andy’ego oraz to, czy „Obcy: Romulus” jest świeżym rozdziałem serii, czy tylko sprawnie złożonym zestawem znajomych motywów.

Czy Obcy Romulus dorównuje klasycznym częściom serii

Moja odpowiedź brzmi: nie dorównuje pierwszemu „Obcemu”, ale też nie jest kolejną bezbarwną kontynuacją. Film Álvareza ma własną energię, dobre tempo i kilka scen, które naprawdę potrafią ścisnąć żołądek. Jednocześnie bardzo często przypomina widzowi, że ogląda kolejną odsłonę znanej marki.

Historia zaczyna się na górniczej kolonii Jackson’s Star, gdzie młoda Rain marzy o ucieczce do lepszego świata. Razem z grupą znajomych trafia na opuszczoną stację kosmiczną, licząc na zdobycie kapsuł kriogenicznych. Plan jest prosty, ale szybko okazuje się, że stacja skrywa coś znacznie bardziej niebezpiecznego niż porzucona technologia.

Film rozgrywa się pomiędzy wydarzeniami znanymi z dwóch pierwszych części. To dobre rozwiązanie, bo pozwala twórcom wrócić do analogowej estetyki, korporacyjnej opresji i horroru zamkniętego w ciasnych korytarzach. Nie trzeba jednak znać całej serii, żeby zrozumieć fabułę. Dla mnie największą zaletą jest to, że film pozostaje przede wszystkim samodzielnym survivalem, a nie wykładem z historii uniwersum.

Największą siłą jest atmosfera zamkniętej stacji

Fede Álvarez dobrze wie, że Obcy jest najgroźniejszy wtedy, gdy nie pokazuje się go zbyt często. Pierwsza część budowała napięcie przez oczekiwanie, szelesty i poczucie, że coś porusza się tuż poza kadrem. Romulus korzysta z podobnego mechanizmu, chociaż robi to szybciej i bardziej widowiskowo.

Opuszczona stacja ma odpowiedni charakter. Jest brudna, zimna, pełna przewodów, pary, awaryjnych świateł i urządzeń, które mogą przestać działać w najgorszym możliwym momencie. Scenografia nie wygląda jak sterylna dekoracja, tylko jak miejsce pracy, które dawno temu wymknęło się spod kontroli.

Dużo dobrego robi również dźwięk. Metaliczne odgłosy, alarmy i nagłe wyciszenia budują napięcie skuteczniej niż część dialogów. W kinie ten film zyskuje szczególnie dużo, ponieważ bas i przestrzeń dźwiękowa sprawiają, że zagrożenie wydaje się fizycznie bliskie.

Problem pojawia się wtedy, gdy historia przechodzi z horroru w widowiskową akcję. Niektóre sceny są efektowne, ale tracą tę nieprzyjemną niepewność, która była największą siłą oryginału. Mimo to Álvarez umie utrzymać rytm i rzadko pozwala, by film naprawdę się dłużył.

Rain i Andy nadają historii emocjonalny ciężar

Cailee Spaeny jako Rain nie próbuje kopiować Ellen Ripley i to bardzo rozsądna decyzja. Jej bohaterka nie jest od początku gotową wojowniczką. Najpierw widzimy młodą kobietę zmęczoną życiem w kolonii, zależną od decyzji korporacji i próbującą ochronić jedyną bliską osobę.

Ta przemiana działa, ponieważ nie odbywa się jednym efektownym gestem. Rain stopniowo uczy się podejmować decyzje, których wcześniej nie byłaby w stanie udźwignąć. Jej siła wynika bardziej z odpowiedzialności niż z brawury, dzięki czemu łatwiej się z nią utożsamić.

Jeszcze ciekawszą postacią okazuje się Andy, syntetyczny brat Rain grany przez Davida Jonssona. Jego zachowanie zależy od oprogramowania i wymienionego modułu, dlatego relacja między nim a Rain nie jest prostą historią o robocie pomagającym ludziom. Film pyta raczej, czy lojalność może istnieć bez wolnej woli i czy człowieczeństwo zależy od biologii.

Właśnie w tym wątku film nawiązuje do tradycji serii lepiej niż w wielu scenach z ksenomorfami. Android nie jest wyłącznie technologiczną ciekawostką. Staje się kimś, komu widz zaczyna kibicować, choć jednocześnie nie może mieć pewności, po której stronie ostatecznie stanie.

Fabuła działa najlepiej jako brutalny horror sci-fi

Najlepsze fragmenty filmu są proste. Bohaterowie muszą przejść przez niebezpieczny korytarz, znaleźć drogę w ciemności albo przetrwać kontakt z organizmem, którego nie da się przewidzieć. W takich momentach „Romulus” jest bezpośredni, brutalny i bardzo skuteczny.

Film nie oszczędza widzowi cielesnego horroru. Ksenomorfy są pokazane jako biologiczne zagrożenie, a nie tylko potwory do pokonania w finałowej strzelaninie. Niektóre sceny związane z rozmnażaniem i przemianą ciała należą do najbardziej nieprzyjemnych w całej serii, choć twórcy chwilami przesadzają z dosłownością.

Największy kłopot stanowi scenariusz. Grupa młodych bohaterów ma wystarczająco dużo charakteru, by wzbudzić zainteresowanie, ale nie wszyscy dostają podobnie dobrze napisane role. Część postaci pełni funkcję mięsa armatniego, a ich decyzje bywają podporządkowane temu, by film mógł przejść do kolejnej sceny grozy.

W efekcie dostajemy film, który bardzo dobrze rozumie, dlaczego fani lubią tę markę, ale nie zawsze potrafi wyjść poza jej bezpieczne granice. Mnie najbardziej przeszkadzało to, że część zwrotów można przewidzieć z dużym wyprzedzeniem.

Fanserwis pomaga, ale czasem odbiera filmowi własny charakter

Romulus jest pełen nawiązań do poprzednich filmów. Niektóre są subtelne i przyjemne, na przykład w scenografii, konstrukcji przestrzeni czy sposobie działania korporacji Weyland-Yutani. Inne zostają podane tak wyraźnie, że trudno nie odnieść wrażenia, iż twórcy sprawdzają, czy widz pamięta konkretne sceny.

To właśnie tutaj przebiega granica między hołdem a powtórką. Fanserwis działa wtedy, gdy wzmacnia atmosferę. Przestaje działać, kiedy staje się zamiennikiem nowego pomysłu. Film kilka razy przekracza tę granicę, przez co zamiast przeżywać scenę, zaczynamy zastanawiać się, do której części serii nawiązuje.

Nie oznacza to jednak, że każdy powrót do znanych motywów jest błędem. Seria o Obcym ma bardzo rozpoznawalny język wizualny i całkowite odcięcie się od niego byłoby równie ryzykowne. Álvarez dobrze wykorzystuje korporacyjną dystopię oraz motyw androida, ale mógł odważniej rozwinąć własne pomysły dotyczące kolonii i życia zwykłych pracowników.

Czy trzeba znać poprzednie filmy przed seansem

Nie. Film został skonstruowany tak, by nowy widz zrozumiał podstawowe zasady świata bez znajomości całej chronologii. Wystarczy wiedzieć, że ksenomorf jest wyjątkowo groźnym organizmem, a Weyland-Yutani patrzy na ludzi przede wszystkim jak na zasoby.

Znajomość pierwszych dwóch części daje jednak dodatkową przyjemność. Łatwiej wtedy dostrzec, jak film odtwarza ich rytm, język scenografii i napięcie między człowiekiem a syntetykiem. Fani Prometeusza oraz Przymierza również znajdą kilka odniesień, ale nie są one konieczne do odbioru historii.

Jeśli ktoś oczekuje powolnego, filozoficznego science fiction, może poczuć rozczarowanie. To przede wszystkim dynamiczny horror o przetrwaniu, a dopiero później opowieść o sztucznej inteligencji, korporacyjnej chciwości i granicach ludzkiego ciała.

Komu polecam Obcego Romulusa, a komu nie

Film poleciłbym osobom, które lubią zamknięte przestrzenie, potwory, praktyczne efekty i kino utrzymane w duchu lat 70. oraz 80. To także dobry wybór dla widzów, którym brakowało w serii prostego, intensywnego horroru bez nadmiaru mitologii.

Ostrożniej podchodziłbym do seansu, jeśli najbardziej cenisz oryginalność i rozbudowane wątki filozoficzne. „Romulus” nie redefiniuje uniwersum. Raczej przypomina, dlaczego jego fundamenty były tak skuteczne.

Moja ocena to 7/10. Dostajemy solidny, momentami bardzo mocny horror science fiction z dobrą główną bohaterką, przekonującą relacją Rain i Andy’ego oraz świetną oprawą. Nie jest to nowy klasyk na miarę filmu Ridleya Scotta, ale jako powrót do korytarzy, alarmów i polowania w ciemności działa zaskakująco dobrze.

Najuczciwiej nazwałbym go bezpiecznym, lecz sprawnie wykonanym powrotem do korzeni. Gdybym miał wybrać między seansem kinowym a przypadkowym oglądaniem w tle, zdecydowanie wybrałbym kino, ponieważ dźwięk, ciemność i duży ekran robią tu realną różnicę.